S01E01: Kijan fason nou pale de kadejak efase wòl agresè a jwe ladann


Darline Alexis, pwofesè nan ENS (École Normale Supérieure) ak inivèsite Quisqueya, se envite premye epizòd nan premye sezon an. Li se yon espesyalis nan literati ki ekri an fransè ak didaktik lang etranjè. Avèk li, nou fè yon rale sou kijan fason nou pale de kadejak souvan mete anpil presyon sou viktim nan, fè l prefere fè silans. Pa egzanp, nou chaje kalifikatif pou n pale de yon moun, sitou yon fanm, ki viktim vyòl, men nou gen yon sèl non pou moun ki komèt zak la: kadejakè, yon non nou komanse itilize sèlman nan komansman 20yèm syèk pandan l ap dekri yon reyalite ki te toujou egziste. Nou pale tou sou pwofil kadejakè a - pa gen ankenn pwofil espesifik; pa gen ti kadejakè, pa gen gwo kadejakè, tout kadejakè se kadejakè.

Pwofesè Alexis te aksepte resevwa nou nan biwo l nan inivèsite a pou yon konvèsasyon lib sou kijan langaj nou minimize zak kadejak la. Nou ka koute rezilta ti bat bouch sa, la:

Madam Alexis kòmanse pale sou valè non moun jwenn pou pale de viktim yon kadejak, sitou lè se fanm ki viktim: Jezabèl, ti pa bon, ti cholin, limenna ... Tout non sa yo ki souvan se yon fason pou sosyete a montre li pa pran viktim sa yo pou anyen. 

Nan yon lòt bò kadejakè a li menm te blije tann Justin Lhérisson pale de yon vyòl nan lodyans li an, Zoune chez sa Ninnaine, pou li resi gen yon non. Pwofesè a poze la yon kesyon ki ta dwe ouvri deba yo nan kòmantè yo. (Si se premye fwa yon moun ap kòmante, li rekòmande pou li regleman yo anvan.) Yon kesyon ki dwe fòse nou reflechi sou plas kadejak genyen nan sosyete nou an epi ki montre nesesite pou n pale sou koze kilti vyòl nan peyi d Ayiti. 

Nan epizòd la, nou te fè yon ti rale tou sou pwofil yon kadejakè; yon sijè ki enpòtan paske nou nan yon sosyete ki renmen gade moun sou aparans. Madam Alexis pwofite raple kadejakè pa make sou figi pèsonn. Tout moun ka kadejakè: pa gen konn pale franse, byen edike, nwa, blan, elatriye. Menm jan tou viktim yo soti nan tout kouch sosyete a; pwoblèm kadejak la konsène nou tout. Se pou sa, se sosyete a menm ki pou #PafèSilans. Viktim yo pa oblije pale paske yo viktim deja. Men lè yo pale, fòk sosyete a pare pou tande yo. 

Se pou ede fè chanjman sa, Ayiti Nou Vle A lanse pòdkas Koze Kilti Vyòl la. Si w ta renmen kite sijesyon pou amelyore pòdkas la, klike sou sijesyon. Si w ta renmen reponn kesyon Madam Alexis a oubyen reyaji sou epizòd la an antye, kite yon kòmantè anba paj sa.

Mèsi pou enterè w pou pòdkas la. M kontan w la.

 

Alain


Vwa moun ki nan emisyon sa:

  • Animatè : Alain Délisca 
  • Envite : Darline Alexis 
  • Spòt: Karène Franck
  • Jenerik : Patricia Camilien

Lokasyon: Biwo Darline Alexis, Telefòn pou lòt vwa yo. 

Miksaj: Perez Riquemi + Patricia Camilien pou ANVA Medya.

Klike la pou dekouvri tout ekip pòdkas la


Pou moun ki nan Sid peyi a, emisyon sa ap pase an dirèk, chak samdi dezè nan apremidi, sou Radio Oxygène, 103. 3 FM, nan Plezans di Sid.

Pou moun Fò Libète, emisyon sa pase a 4trè nan apremidi sou Radio Gamma

Afichaj 3 reyaksyon

Souple, verifye imel ou pou w aktive kont ou.
  • Alex Jerome
    commented 2020-10-19 17:07:27 -0400
    Trè enteresan…

    Youn nan bagay madam lan di ki plis kenbe atansyonm, se: pou viktim yo pa fè silans, yo dwe santi ke lè yo pale gen moun ki la kap tande yo epi pran sa an konsiderasyon tou, gen moun ki pou akonpaye yo, ede yo jwenn jistis, epi fòk tou on lòt bò sosyete a pap mete pawòl yo an dout…

    Si yap plede pa fè silans epi se yo menm ankò yo pral konsidere kòm koupab oubyen pa kwè yo, oubyen se jis pale pou granmesi, finalman yap reyalize ke li pa vo lapèn pou yo pran tan yo rakonte yon move eksperyans ke yo konnen…

    Bon travay a tout ekip la..
    Pawòl sa yo dwe pale pi souvan epi fè plis bri….
  • Rachelle André
    commented 2020-10-17 22:06:10 -0400
    Genyen 1 pwen trè enpòtan ki soulve nan podcast la : edike moun pou yo respekte kò lòt moun. Se youn nan pi gwo pwoblèm sosyete nou an : konnen ki kote dwa nou kòmanse, ki kote li fini.Se byen ke nou fè sonje kòman Kadejakè yo konfòtab nan krim yo : sosyete a pèmèt sa, kreye 1 strikti pou sa nan diskredite viktim nan. Vyòl pa dwe rete enpini.
  • Alain Délisca
    published this page in Emisyon yo 2020-10-17 14:06:25 -0400

Patisipe Rekrite Enfliyans

rete konekte ak nou